Romaanse kunst, een afspiegeling van ontwikkeling in de kunst en architectuur

De periode van 1000 tot 1200 kun omschreven worden als de periode van de Romaanse kunst. Deze kunstperiode wordt beïnvloed door de toenemende populariteit van kerken en kloosters. Deze beweging zorgde in Europa ook voor een enorme kunstzinnige bedrijvigheid en een ontwikkeling in de kunst en architectuur. De Romaanse kunst was een duidelijke afspiegeling van de opkomende welvaart in die tijd. De stijl was duidelijk beïnvloed door de Romeinen, maar groeide uit tot een eigen stijl, de Romaanse stijl. Zelfs de naam van deze stijl is afgeleid van de Romeinse stijl.

Romaanse kunst in kerken

De Romaanse bouwkunst maakte een behoorlijke ontwikkeling mee. Aanvankelijk hadden de kerken een vrij vlakke vormgeving en was er weinig ruimte voor licht. De kerken waren zeer sober ingericht en waren vaak “slechts” voorzien van een Bijbelse tekening op het plafond. Dit veranderde in de loop van de tijd door het gebruik van steen in plaats van hout en de toepassing van het tongewelf. Door de zijwaartse kracht was het vaak noodzakelijk om de muren extra te verstevigen met steunberen. Voor de versteviging van het tongewelf werd gebruik gemaakt van ribben. Op deze manier ontstond een sterke en betrouwbare constructie in een vorm die nu nog te zien is in diverse kerkgebouwen. Op de viering (de middenas van de kerk) ontstond een kruisgewelf of een koepelgewelf, waaronder zich een crypte bevond. Door deze dwarsbeuk ontstond er een vorm van een kruis en ontstond er een belangrijk verschil met de Romeinse bouw. Doordat er slechts weinig lichtval in de kerk was, bleef er altijd een mysterieus tintje aan de kerk hangen.

Het ging in deze periode erg goed met de economie in Europa, er was een toename van de bevolking en er was een politieke stabiliteit. Als gevolg hiervan werden er steeds grotere en uitgebreidere kerken gebouwd. De kerken werden steeds vaker voorzien van torens te zorgen dat het al van verre zichtbaar was. Daarnaast werd er ook veel aandacht besteedt aan decoratie. De gevels werden voorzien van monumentale sculpturen, fresco’s werden aangebracht op de muren, geborduurde kleden werden in de kerk geplaatst en kostbare objecten in goud en zilver, als kelken en relikwieën, werden gebruikt bij het vereren van de heiligen.

Romaanse schilderkunst

De Romaanse kunst was ook zichtbaar op de plafonds van de kerken, waarbij in die tijd voor het eerst fresco’s (een schildering in natte kalk) op te zien waren. Deze miniatuurschilderkunst kenmerkte zich door sierlijkheid in letters en initialen. Op de fresco’s werden Bijbelse verhalen weergegeven om ongelovigen de leer van god bij te brengen. Er wordt voorzichtig gebruik gemaakt van contouren door het gebruik van levendige kleuren. Ruimtelijkheid wordt met overlapping weergegeven en zaken die een belangrijke rol speelden in de Bijbelse geschiedenis, werden wat groter aangegeven. Naast fresco’s werd ook vaak tempera gebruikt, dit is een verf dat na droging niet meer oplost.

Romaanse beeldhouwkunst

In de Romaanse kunst werd ook veel beeldhouwkunst toegepast. Veel sculpturen werden uit hout, steen of metaal vervaardigd en hadden een wat starre uitstraling. Veel van deze beelden waren onderdeel van de architectuur en dus geen vrijstaande beelden waar omheen te lopen was. Het meeste beeldhouwwerk was dan ook te vinden aan de ingang van kerkportalen en zuilen. In het beeldhouwwerk werd een Bijbels verhaal vormgegeven. Ook deze kunst had het doel om de analfabetische mensen te onderwijzen, waarin de macht van god, het verschil tussen goed en kwaad en de hemel en hel zeer duidelijk zijn weergegeven. Het is een uitstraling dat perfect past in de Romaanse kunst en architectuur en veelvuldig in deze tijd zichtbaar was.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *