Classicisme, symmetrisch en decoratief vertoon van macht

Het classicisme is een bouwstijl die stamt uit de welvarende periode waarin Nederland zich bevond in de zeventiende eeuw. In dat tijdperk waren de gewesten samengevoegd tot de “Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden”. Het was een tijd dat een representatieve architectuur voor de vorstelijke woonhuizen en paleizen van de machtige stadhouders het straatbeeld bepaalde. Deze architectuur werd gebaseerd op de gebouwen en tempels uit de klassieke oudheid waarin stijlen uit de oude Griekse en Romeinse beschaving zijn terug te vinden.

 

Er zijn veel bekende voorbeelden van het classicisme in Nederland terug te vinden. Denk hierbij aan het Mauritshuis in Den Haag dat van 1633 tot 1637 gebouwd is en het paleis op de Dam in Amsterdam dat in de periode tussen 1648 en 1655 gebouwd is. In beide gebouwen is een harmonieuze en rationele stijl waar te nemen, die deze periode gekenmerkt heeft. Naast deze indrukwekkende gebouwen, werden ook vele andere gebouwen in die buurt in deze stijl opgetrokken, om één passend geheel te vormen.

 

De bouwstijl van het classicisme

 

De bouwstijlen van het classicisme zijn veelal geïnspireerd door de klassieke architectuur van voor dit tijdperk en geschriften die hieruit zijn voortgekomen. Hieruit ontstond de interesse in harmonische verhoudingen en zuivere geometrische vormen als een cirkel, bol, vierkant, kubus of rechthoek. Deze vormen zijn dan ook veel terug te vinden in de architectuur uit deze tijd.

 

Bij het bouwen in de stijl van het classicisme, werd veel gebruik gemaakt van vormelementen uit de toenmalig klassieke bouwkunst. Door de elementen op een decoratieve wijze toe te passen, zijn er vergelijkingen te maken met de bouwstijl die in de Renaissance werden toegepast met het grote verschil dat er rekening gehouden werd met de mathematische verhoudingen en symmetrie. Daarnaast is de stijl geïnspireerd door een driehoekige bekroning van tempels, indrukwekkende platte zuilen tegen een muur en slingervormige versieringen.

 

 

Classicisme en (neo) classicisme

 

Het classicisme is een kunst en architectuurstijl, dat stamt uit de periode tussen 1770 en 1830. De kunst en architectuur dat in Nederland is toegepast wordt aangeduid als het classicisme. In landen als Italië, Frankrijk en Engeland wordt de term (neo) classicisme ook gebruikt. Deze term wordt gebruikt om de kunst uit deze periode te onderscheiden van de classicistische schilders uit het barok tijdperk.

 

Het (neo) classicisme is dus veelvuldig terug te zien in de schilderkunst, de beeldhouwkunst en in het meubilair, maar ook in de architectuur. Dit was een meer revolutionaire en schilderachtige stroming. Dit resulteerde in de bouw van utopische gebouwen waarbij de praktische kant nog wel eens uit het oog werd verloren bij het versmelten van decoratie en constructie.

Gedurende het tijdperk van het neoclassicisme werd er steeds meer archeologische kennis toegepast. Zowel de Romeinse architectuur als de Griekse oudheid diende als inspiratiebron. Deze stijlen zijn nog steeds terug te zien in de bouwwerken uit die tijd.

 

Classicisme in de negentiende eeuw

 

Ook in de negentiende eeuw bleef er belangstelling voor de klassieke bouwkunst. Veel kunstwerken uit die tijd zijn bijna letterlijke kopieën uit het Classicisme. De Arc du Triomphe in Parijs is hier een goed voorbeeld van. De karakteristieke zuilen zijn goed herkenbaar, met het verschil dat dit niet meer als decoratie maar als dragend element is toegepast. In Nederland is de Amsterdamse Mozes en Aäronkerk uit 1837 een goed voorbeeld. In die tijd waren de economische omstandigheden een stuk minder rooskleurig, dus werd er minder gebouwd.

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *